3-2-1 yedekleme kuralı nedir, nasıl uygulanır?

3-2-1 kuralı, verinizi tek bir arızanın, hatanın ya da saldırının yok edememesi için yedeklerin nasıl dağıtılacağını söyleyen basit bir kuraldır: verinizin üç kopyası olsun, bu kopyalar iki farklı ortamda dursun ve biri iş yerinizin dışında saklansın.

Kuralın üç parçası

3 kopya

Üzerinde çalıştığınız asıl veri birinci kopyadır; ona ek olarak iki yedek gerekir. Tek yedek, asıl veriyle aynı anda bozulabilir: örneğin yedek diski aylardır takılı duruyorsa bir fidye yazılımı ikisini birlikte şifreler.

2 farklı ortam

İki yedek aynı türden ortamda durmamalıdır. Aynı sunucunun içindeki ikinci disk, aynı elektrik arızasından, aynı yangından ve aynı denetleyici hatasından etkilenir. Sunucu diski ile ayrı bir NAS cihazı, ya da yerel disk ile bulut depolama iki farklı ortam sayılır.

1 kopya dışarıda

Kopyalardan en az biri iş yerinin fiziksel olarak dışında bulunmalıdır. Hırsızlık, yangın, su baskını gibi olaylar binadaki her şeyi birlikte etkiler. Bulut yedekleme, bu şartı elle disk taşımaya gerek kalmadan karşılar.

Küçük bir işletme için örnek

On kişilik bir muhasebe bürosunu düşünelim: bir dosya sunucusu ve bir muhasebe veritabanı var.

Kopya	Nerede	Nasıl
1. Asıl veri	Bürodaki sunucu	Günlük çalışma
2. Yerel yedek	Bürodaki NAS cihazı	Her gece disk imajı
3. Dış yedek	Bulut (Türkiye'deki veri merkezi)	Dosyalar anlık, veritabanı her gece

Sunucunun diski bozulursa NAS'taki imajdan birkaç saat içinde geri dönülür. Büroya bir şey olursa buluttaki kopya durur.

Kuralın güncel hâli: 3-2-1-1-0

Fidye yazılımları yedekleri de hedef aldığı için kurala iki ek yapılır:

• 1 kopya değiştirilemez ya da çevrim dışı olsun. Saldırgan ağınıza girse bile silemeyeceği bir kopya: versiyonlanan bulut yedeği ya da bağlantısı kesilmiş bir disk.
• 0 hata. Yedekler düzenli olarak geri yüklenerek denenmeli. Denenmemiş yedek, var olduğu varsayılan yedektir.

Sık yapılan hatalar

• Eşitlemeyi yedek sanmak. Dosya eşitleme hizmetleri silineni de, şifreleneni de eşitler. Yedek, geçmiş sürümlere dönebilmenizi sağlamalıdır.
• Yedek diskini takılı bırakmak. Sürekli bağlı disk, sunucuyla aynı kaderi paylaşır.
• Yalnızca dosyaları yedeklemek. Sunucu çökerse işletim sistemi, programlar ve ayarlar yeniden kurulmak zorunda kalır. Disk imajı bu süreyi günlerden saatlere indirir.
• Geri yüklemeyi hiç denememek. Sorun genellikle en kötü anda fark edilir.

Narbulut ürünleriyle nasıl uygulanır?

Backup Now dosya, veritabanı ve e-postaları buluta yedekleyerek "dışarıdaki kopya" şartını karşılar; versiyonlama sayesinde eski sürümlere dönülebilir. Easy Image Backup ise sunucunun tam disk imajını hem yerel bir hedefe hem buluta alabildiği için "iki farklı ortam" şartını tek üründe sağlar. İkisi birlikte kullanıldığında 3-2-1 kuralı eksiksiz uygulanmış olur.

Özet

Üç kopya, iki ortam, biri dışarıda. Buna bir de değiştirilemez kopya ve düzenli geri yükleme denemesi eklerseniz, tek bir olayın bütün verinizi götürme ihtimali pratikte ortadan kalkar.